Wetenschappelijk Bureau BBB publiceert haar derde cahier Stroming III: Landbouw, Natuur, Water en Waardecreatie in Samenhang
Dit rapport analyseert de samenhang tussen landbouw, natuur, water en waardecreatie op basis van biofysische systeemkennis, economische verhoudingen en actuele wet- en regelgeving tot en met september 2026. De centrale vraag is hoe beleid in het landelijk gebied kan verschuiven van eenzijdige systeemdruk naar duurzame herstelkracht voor zowel boer als natuur.
Belangrijkste inzichten:
- Samenhangend systeem: Landbouw en natuur zijn geen tegengestelden, maar vormen één gekoppeld systeem waarin bodem, water, lucht en klimaat elkaar voortdurend beïnvloeden. Beleid dat op één losse indicator stuurt, zoals alleen stikstofdepositie, verplaatst vaak het probleem of mist de werkelijke oorzaak van ecologische druk.
- Modelhygiëne en onzekerheid: Wetenschappelijke kennis en rekenmodellen zijn onmisbaar, maar hebben hun eigen toepassingsgrenzen en onzekerheidsmarges. Goed beleid maakt scherp onderscheid tussen directe metingen, modelberekeningen, forfaits en bestuurlijke keuzes, en vervangt de huidige ‘stikstoffuik’ door gebiedsgerichte diagnostiek.
- Publieke goederen en verdienvermogen: Naast voedsel produceert de landbouw publieke waarden zoals landschapsbeheer, waterberging en biodiversiteit. Omdat deze prestaties niet vanzelf via de winkelprijs worden vergoed en het wegvallen van derogatie (170 kg N/ha) de economische ruimte verder beperkt, vraagt verduurzaming om eerlijke ketenafspraken of publieke betaling.
- Gebiedsgericht maatwerk: Generieke regels en kalenderlandbouw doen geen recht aan de grote regionale verschillen in bodemtype, hydrologie en bedrijfsstructuur. Toekomstbestendig beleid koppelt concrete, meetbare doelen aan de draagkracht van het specifieke gebied en de uitvoerbaarheid op het boerenerf.
Het rapport pleit voor een integrale koers waarin ecologisch herstel, juridische houdbaarheid en bedrijfseconomisch perspectief hand in hand gaan. Dit stelt overheden en ketenpartijen in staat om voorbij de waan van de dag te sturen, met oog voor zowel voedselzekerheid als een veerkrachtig landelijk gebied.
Wil je het fysieke cahier ontvangen of meer weten over ons onderzoek? Neem dan contact op via: [email protected]
Lees het rapport hier: